
Поўны відэарэпартаж даступны па спасылцы – Вынікі тыдня Прэзідэнта .
Пачатак тыдня кіраўнік дзяржавы правёў у Кыргызстане на саміце Шанхайскай арганізацыі супрацоўніцтва, дзе ён заклікаў удзельнікаў гэтага буйнога аб’яднання да канкрэтных дзеянняў для павышэння ўплыву ШАС на вырашэнне пытанняў у свеце і ўмацавання шматпалярнасці. На палях міжнародных мерапрыемстваў кіраўнік дзяржавы правёў шматлікія сустрэчы з замежнымі калегамі як у кулуарах у шырокім коле, гэтак і ў двухбаковым фармаце. Лідэры Расіі, Кітая, Індыі, Кыргызстана, Узбекістана, Казахстана, Азербайджана, Ірана, Турцыі, Таджыкістана, Пакістана , Манголіі, Тога , Лаоса – сапраўдны перагаворны марафон .
Добрай пляцоўкай для нефармальных зносін лідэраў краін таксама стала цырымонія адкрыцця VI Сусветных гульняў качэўнікаў. Аляксандр Лукашэнка наведаў гэтае мерапрыемства на стадыёне “Бішкек-Арэна”, а пасля ў каментарыі журналістам падзяліўся ўражаннямі, адзначыўшы, што шоу было вельмі сучасным і па сваім маштабе параўнальна з адкрыццём Алімпійскіх гульняў.
У Беларусі Аляксандр Лукашэнка сканцэнтраваўся на ўнутраным парадку дня. Гэта ў тым ліку сітуацыя ў эканоміцы, развіццё рэгіёнаў і Мінска, уборка ўраджаю і восеньскія палявыя работы, работа сістэмы адукацыі з улікам распачатага навучальнага года. Аб гэтым на тыдні кіраўніку дзяржавы дакладвалі прэм’ер-міністр Аляксандр Турчын , міністр сельскай гаспадаркі і харчавання Юрый Горлаў , міністр адукацыі Андрэй Іванец , старшыня Мінгарвыканкама Уладзімір Кухараў , кіраўнікі Гомельскай, Магілёўскай і Віцебскай абласцей Іван Крупко , Анатоль Ісачэнка і Аляксандр Рагожнік .
Кіраўнік дзяржавы павіншаваў навучэнцаў, студэнтаў, аспірантаў, настаўнікаў і навукова-педагагічных работнікаў з Днём ведаў і падкрэсліў, што 1 верасня – асаблівая дата ў календары.
Яшчэ адно прэзідэнцкае віншаванне ў Дзень ведаў – калектыву Рэспубліканскага дзяржаўнага вучылішча алімпійскага рэзерву, які адзначыў 60-годдзе з дня ўтварэння.
У Беларусі стартавала чарада абласных “Дажынак”. Першымі галоўнае свята хлебаробаў правялі аграрыі Брэсцкай вобласці. Кіраўнік дзяржавы павіншаваў іх, падкрэсліўшы, што галоўнае багацце рэгіёну – гэта працавітыя, мэтанакіраваныя людзі, якія шчыра любяць родны край. Не абышлося і без заслужаных узнагарод працаўнікам і калектывам сельгаспрадпрыемстваў, якія найбольш вызначыліся.
Свята прымала і горад Касцюковічы ў Магілёўскай вобласці – у суботу і нядзелю тут прайшлі мерапрыемствы Дня беларускага пісьменства. У віншаванні іх удзельнікам і гасцям Аляксандр Лукашэнка адзначыў самабытнасць нацыянальнай культуры і яе багатую духоўную спадчыну.
З прафесійным святам Прэзідэнт павіншаваў работнікаў і ветэранаў нафтавай, газавай і паліўнай прамысловасці.
Акрамя аграрыяў Брэсцкай вобласці, дзяржаўных узнагарод і Падзякі Прэзідэнта на тыдні былі ўдастоены яшчэ некалькі дзясяткаў прадстаўнікоў розных прафесій, калектывы прадпрыемстваў, працаўнікі АПК Мінскай вобласці і Нясвіжскага раёна.
Віншаванні за мяжу з розных нагод на тыдні былі накіраваны ў Малайзію , Кыргызстан , Узбекістан , В’етнам .
ЧАС КАНКРЭТНЫХ ДЗЕЯННЯЎ. Якую ролю ў свеце павінна адыгрываць ШАС, і да чаго Лукашэнка заклікаў яе лідэраў
Прэзідэнт 1 верасня прыняў удзел у пасяджэнні Савета кіраўнікоў дзяржаў — членаў Шанхайскай арганізацыі супрацоўніцтва. Міжнародны форум праходзіў у кангрэс-холе “Ырыс Орда” ў Бішкеку. Па традыцыі, гэта быў саміт “два ў адным”. Пасля пасяджэння, на якім прысутнічалі выключна лідэры краін ШАС, адбылася сустрэча ў фармаце “ШАС плюс” – з удзелам дзяржаў-назіральнікаў, партнёраў па дыялогу і іншых высокіх гасцей.
Сімвалічна, што якраз у гэтым годзе ШАС споўнілася 25 гадоў. Таму кіраўнікі дзяржаў у сваіх выступах гаварылі не толькі аб перспектывах, але і аб выніках чвэрцьвекавой працы арганізацыі. «У сучасным свеце стабільнасць – гэта здольнасць захоўваць раўнавагу, нягледзячы на якія ўзнікаюць перашкоды. Гэта магчыма толькі пры наяўнасці надзейных апор. І сёння ШАС успрымаецца ў якасці адной з іх, прычым ці не найважнейшай у Еўразіі, – заявіў Аляксандр Лукашэнка. — Ва ўмовах глабальнага нарастання канфліктаў важна ўмацоўваць і пацвярджаць справай імідж ШАС як еўразійскага цэнтра шматпалярнага светаўладкавання, якое фарміруецца, забяспечваць адзінства самой арганізацыі па кожным з ключавых напрамкаў працы».
У ліку такіх ключавых напрамкаў Прэзідэнт назваў гарантаванне бяспекі і заклікаў да фарміравання новай архітэктуры бяспекі ў Еўразіі , стварэння агульнай прасторы даверу і супрацоўніцтва.
Стабільнае развіццё, упэўнены Прэзідэнт, немагчыма і без эфектыўнай сістэмы абароны ад надзвычайных сітуацый прыроднага і тэхнагеннага характару.
Другое па ліку, але не па важнасці, кірунак – эканоміка. «Рэгулярны кантакт нашых профільных ведамстваў наладжаны. І мы ўсе чакаем, што колькасць сустрэч пяройдзе ў якасць, запусціць маштабныя практычныя ініцыятывы», – заўважыў беларускі лідэр.
Аляксандр Лукашэнка ў гэтай частцы гаварыў і аб важнасці больш хуткай установы Банка развіцця ШАС, павелічэнні долі нацыянальных валют ва ўзаемных разліках, стварэння адзінай адкрытай і бяспечнай лічбавай прасторы арганізацыі.

Трэці ключавы кірунак узаемадзеяння – гуманітарнае. Нядаўна ў рамках ШАС быў ухвалены праект “Мінская ініцыятыва”, які прадугледжвае стварэнне кансорцыума ВНУ і высокатэхналагічных карпарацый ШАС. Цяпер Беларусь прапануе заснаваць навуковы фонд арганізацыі , які садзейнічаў бы інтэграцыі патэнцыялаў вучоных.
Прэзідэнт таксама заклікаў, дзейнічаючы ў “шанхайскім духу”, нарошчваць кантакты ШАС з іншымі аб’яднаннямі, такімі як ЕАЭС, СНД, АДКБ, АСЕАН, Афрыканскі саюз і БРІКС. “Захоўваючы прыхільнасць да ідэі інтэграцыі інтэграцый, мы лічым, што спалучэнне розных фарматаў супрацоўніцтва дапаможа павысіць ролю Шанхайскай арганізацыі як глабальнага іграка”, – заявіў Аляксандр Лукашэнка.
Аб глабальнай ролі ШАС Прэзідэнт гаварыў і на пасяджэнні ў фармаце “ШАС плюс”, а таксама ў гутарцы з журналістамі, але ўжо ў больш крытычным і прамым ключы . Пры гэтым заклікаў уважліва прыслухацца да таго, што гаварыў на саміце ў сваім выступленні Старшыня КНР Сі Цзіньпін.
«Ён галоўныя рэчы сказаў, што без ШАС не можа быць ніякага руху цела ў свеце. Як некалі было, памятайце, без Савецкага Саюза ніколі не вырашалася ніводнае пытанне. Вось хацелася б, каб ШАС заняла сваё месца. І каб ніхто варухнуцца не мог у свеце без адабрэння або нейкага кіўка з боку Шанхайскай арганізацыі супрацоўніцтва, – сказаў Аляксандр Лукашэнка прадстаўнікам СМІ. – Мы да гэтага ўжо падышлі. Пра гэта шмат які гаворыцца. І насельніцтва ў нас велізарнае, і рэсурсы ў нас каласальныя ў Еўразіі і на тэрыторыі ШАС. А канкрэтных спраў у нас няшмат».

Аляксандр Лукашэнка на прыкладах растлумачыў, якія канкрэтныя справы мае на ўвазе: «Супраць дзяржаў ШАС уводзяцца фінансава-эканамічныя санкцыі. І што? Цішыня. Спрабуюць ЗША там прыдушыць Кітай пошлінамі – гандлёвая вайна. Яна не скончылася. І што? Больш за тое, здзейснена агрэсія супраць краіны-члена ШАС – Ірана. І што? Хоць бы па гэтых актуальных момантах рашэнне трэба было прымаць. Хаця б сабрацца, пагаварыць і асудзіць, паказаць сваю ролю. Гэтага, на жаль, не адбылося”.
Прэзідэнт таксама разлічвае на ўзмацненне ўзаемадзеяння ШАС і ААН . Тым больш, што ў «шанхайскай сям’і» знаходзяцца чатыры члены Савета Бяспекі ААН: Расія, Кітай, Пакістан і Бахрэйн, з іх — два пастаянныя. У 2027 годзе замест Пакістана нясталым членам стане Кыргызстан. А ў перспектыве ШАС можа выступіць каталізатарам аздараўлення ААН, вярнуць ёй статус пляцоўкі для вырашэння найбольш складаных агульнасусветных праблем, а не інструмента ў руках Захаду для націску на суверэнныя і незалежныя дзяржавы.

“Нам па сілах прасоўваць у сваім фармаце забуксаваныя ў Нью-Йорку з-за процідзеяння Захаду рашэнні па такіх напрамках, як садзейнічанне міжнароднаму міру і бяспецы, барацьба з тэрарызмам, кіберпагрозамі і наркатрафікам”, – упэўнены Аляксандр Лукашэнка.
Што да эканамічнай плоскасці, тут ШАС здольна эфектыўна рэалізаваць “непрахадныя” на гэты момант у ААН ініцыятывы па барацьбе з аднабаковымі прымусовымі мерамі, стымуляванні ўзаемных інвестыцый, спрашчэнні мытных працэдур, развіццю лічбавай эканомікі і транспартнай узаемазвязанасці.
«Мы гаворым, што ў нас нейкі «дух» і гэтак далей. Але мала гэтага. Людзі ад нас чакаюць канкрэтных дзеянняў у напрамку шматпалярнасці. Час сыходзіць. Калі мы страцім час, то можам ператварыцца ў Арганізацыю Аб’яднаных Нацый у тым выглядзе, у якім яна існуе, – сказаў Аляксандр Лукашэнка. – Гатовыя дзейнічаць актыўна і мэтанакіравана. Якія б мы ні былі тут раўнапраўныя, мы ж прызнаем, што ў нас ёсць тры наймагутныя дзяржавы — Кітайская Народная Рэспубліка, Індыя, Расійская Федэрацыя. Магутныя ў эканамічных і рэсурсавых адносінах ядзерныя краіны. Чакаем ад іх найперш ініцыятывы. Гэтай ініцыятывы пакуль, на жаль, няма».

Прэзідэнт перакананы – для абнаўлення ААН важныя не толькі персаналіі кіраўнікоў, але і фарміраванне культуры міждзяржаўных паводзін, заснаваных на ўзаемнай павазе і дыялогу. У рэалізацыю гэтай задачы Беларусь ужо ўносіць свой уклад, ініцыіраваўшы распрацоўку Еўразійскай хартыі разнастайнасці і шматпалярнасці ў XXI стагоддзі . На маючай адбыцца сесіі Генеральнай Асамблеі ААН будзе афіцыйна запушчаны перагаворны працэс па распрацоўцы хартыі, а ў практычным плане ён пачнецца ў сталіцы Беларусі ў лістападзе гэтага года на штогадовай Мінскай канферэнцыі па бяспецы.
ПЕРШАЕ ПЫТАННЕ — ЭКАНОМІКА. Як развіваецца Беларусь і што з ураджаем
Пасля вяртання з Бішкека, дзе праходзіў саміт Шанхайскай арганізацыі супрацоўніцтва, Аляксандр Лукашэнка заняўся пытаннямі эканамічнага парадку дня. Кіраўнік дзяржавы 2 верасня заслухаў даклад прэм’ер-міністра Аляксандра Турчына.
Важнай тэмай даклада Прэзідэнту стала сітуацыя ў эканоміцы . Прэм’ер-міністр адзначыў як пазітыўныя тэндэнцыі (рост ВУП), станоўчую дынаміку ў шэрагу галін, так і асобныя праблемныя аспекты, якія патрабуюць аператыўных рашэнняў органаў дзяржкіравання.

“Мы бачым рост ВУП за сем месяцаў. Фактычна ўсе галіны эканомікі выйшлі на станоўчую дынаміку. Мяркую, што пазітыўныя тэндэнцыі ў эканоміцы будуць працягвацца. Мы з асцярожным аптымізмам глядзім на заканчэнне бягучага года і пачатак наступнага. Сітуацыя ў эканоміцы складаная, але кіруемая. Мы бачым, што трэба рабіць. Думаю, што ўсе перспектывы паспяхова скончыць гэты год у нас ёсць», – заявіў журналістам па выніках дакладу Аляксандр Турчын.
Асобна закраналіся пытанні функцыянавання прамысловага сектара, дзе сітуацыя, паводле слоў прэм’ер-міністра, неаднародная. Прэзідэнту даложана аб стабільнай рабоце многіх суб’ектаў прамысловасці, якія паспяхова пераадольваюць складанасці, якія ўзнікаюць. Размова таксама ішла аб асобных праблемах, у прыватнасці ў машынабудаванні, і кроках па выпраўленні сітуацыі.
Гэтыя ж тэмы на наступны дзень былі ў цэнтры ўвагі і ў час даклада Прэзідэнту старшыні Мінгарвыканкама Уладзіміра Кухарава. Менавіта за Мінскам – сур’ёзны ўклад у прамысловую сферу, і адна толькі сталіца фарміруе каля трэці рэспубліканскага ВУП.
«Першае пытанне – гэта эканоміка. Ёсць эканоміка, значыць, ёсць развіццё, – падкрэсліў беларускі лідэр. – Я слухаў даклад прэм’ер-міністра. Накшталт бы ўсё нядрэнна складаецца. Але гэта ў сярэднім. Накшталт бы карціна нядрэнная. Але ёсць прадпрыемствы, якія працуюць ні хістка ні валка – слаба працуюць. І ў прамысловасці Менска пытанні ёсць».
Кіраўніку дзяржавы было даложана, што эканоміка сталіцы працуе стабільна. Забяспечана выкананне паказчыкаў па тэмпу росту валавога рэгіянальнага прадукта – 102,2 працэнта. Уклад мінскага ВРП у ВУП краіны – 32%.

“Прыстойна”, – ацаніў Прэзідэнт. І ў той жа час арыентаваў кіраўніка Мінгарвыканкама на далейшы эканамічны рост – не менш за 3,5% росту ВРП па выніках 2026 года.
Задачу выходзіць на больш высокі ўзровень Аляксандр Лукашэнка ставіць таксама і для ўсёй эканомікі Беларусі. Па дадзеных за студзень – ліпень гэтага года ВУП павялічыўся на 2, 1% у параўнанні з аналагічным перыядам мінулага года. Прэзідэнт патрабуе да канца года нарасціць гэты паказчык да 3 працэнтаў: “Па краіне, дай бог, каб мы выйшлі на 3 працэнты (росту ВУП па выніках гэтага года. – Заўвага БЕЛТА) – я такую задачу стаўлю. Абавязкова па ВУП у Беларусі трэба 3 працэнты прыбаўляць. Трэба да канца года дацягваць да 3 працэнтаў. А табе (у Менску. – Заўвага БЕЛТА) 3,5% пастарацца, трэба выйсці на гэта».
Сярод асноўных тэм даклада Уладзіміра Кухарава таксама было ўдасканаленне транспартнай і дарожнай інфраструктуры, будаўніцтва і добраўпарадкаванне ў Мінску, а таксама кадравыя пытанні.
Важны ўклад у эканоміку краіны ўносіць і сфера АПК. Аб зборы ўраджаю, выкананні дзяржзаказу, сяўбе азімых і іншых восеньскіх палявых работах на тыдні кіраўніку дзяржавы дакладваў міністр сельскай гаспадаркі і харчавання Юрый Горлаў . У агульнай складанасці ў Беларусі намалочана каля 9,2 млн т збожжа з улікам рапсу, убраны ўсе плошчы. Адначасова аграрыі пачалі ўборку агародніны, уключаючы бульбу і цукровыя буракі.
Кіраўнік дзяржавы цікавіўся, як ідзе закладка ўраджаю агародніны ў стабілізацыйныя фонды. Дзяржзаказ неабходна поўнасцю выканаць да 15 лістапада. Міністр запэўніў, што гэта будзе зроблена ў тэрмін.
Работы ў сельскай гаспадарцы былі цэнтральнымі тэмамі і ў дакладах кіраўнікоў Гомельскай , Магілёўскай і Віцебскай абласцей.
Аляксандр Лукашэнка 3 верасня прыняў з дакладам міністра адукацыі Андрэя Іванца.
Ён абазначыў некалькі асноўных тэм, па якіх папрасіў міністра далажыць: вынікі ўступнай кампаніі, забеспячэнне якаснага харчавання ў школах, фізічная падрыхтоўка навучэнцаў і студэнтаў. Прэзідэнта таксама цікавіў працэс стварэння Акадэміі інтэлектуальных тэхналогій, пытанні функцыянавання магістратуры. Яшчэ адна тэма – праца маладых спецыялістаў на месцах, як арганізаваны гэты працэс, чаго, магчыма, не хапае.
Аб харчаванні і фізпадрыхтоўцы ў школах
Аляксандр Лукашэнка нагадаў аб задачы арганізаваць якаснае харчаванне дзяцей у школах . «Мы дамаўляліся, што трэба зрабіць так, каб мы больш не перажывалі за харчаванне, не абмяркоўвалі на ўзроўні Прэзідэнта. Такая задача перад урадам, вамі была пастаўлена, – сказаў кіраўнік дзяржавы. – Я гляджу, мы ўвесь час развіваемся ў тым кірунку, што як бы тут дзецям прапанаваць амаль рэстараннае ці яшчэ нейкае меню. Дзяцей трэба проста ў абед нармальна накарміць. Бульбы ў нас хапае, мяса, малака ў нас хапае. Таму сасіскі, каўбасы і гэтак далей. Нешта такое, каб дзеці маглі нармальна паесці».

«Будзем шчырыя, у нас некаторыя сем’і асабліва за харчаваннем дзяцей не сочаць. Таму тое, што яны атрымаюць у школе, – нармальны абед – гэта для дзяцей будзе прымальна і садзейнічаць іх нармальнаму здароўю і развіццю”, – адзначыў Прэзідэнт.
Кіраўнік дзяржавы таксама даручыў узмацніць фізпадрыхтоўку : «Школа пакуль у фізічных адносінах недапрацоўвае. Гэта мне і вайскоўцы кажуць, што кантынгент (тыя, хто прыходзіць у войска) хоць палепшыўся, але не нашмат. Трэба нам неяк нашу моладзь, асабліва дзяцей школьнага ўзросту, добра страсянуць і ў фізічных адносінах».
Аб капрамонтах школ
Аляксандр Лукашэнка ставіць задачу завяршыць рэалізацыю плана па капітальным рамонце школ у гэтым годзе: «Чаго б ні каштавала, трэба цалкам школы ўскалыхнуць і прывесці іх у той выгляд, у якім мы хацелі б іх бачыць. Калі нехта чагосьці не разумее, своечасова дакладвай. У 2027 год не цягні гэтыя праблемы, іх трэба вырашыць зараз».
У бягучым годзе завяршаецца рэалізацыя трохгадовага плана па мадэрнізацыі школ. За гэты час капітальна адрамантавалі іх больш за 300.
Пра Акадэмію інтэлектуальных тэхналогій
Працэс стварэння Акадэміі інтэлектуальных тэхналогій стаў адной з тэм дакладу. « Мы павінны зрабіць самавіты цэнтр , дзе будуць вучыцца самыя таленавітыя і здольныя людзі. Падкрэсліваю: людзі. Таму гэта не значыць, што мы са школы туды возьмем пасля 11-га класа, нават няхай гэта будуць таленавітыя хлопцы, і больш нікога. Гэтага трэба пазбегнуць. Любы (ва ўзросце, не ва ўзросце, маладым, пажылым), калі ён таленавіты і нешта можа зрабіць. Ён павінен прыйсці туды з канкрэтнай прапановай. І пасля таго, як мы ім дамо там магчымасці ўдасканальвацца, навучацца і ў лабараторыях нешта ствараць, каб у выніку яны выдалі нам рэальны прадукт, які будзе патрэбны грамадству, нашай эканоміцы, нашай дзяржаве», — сказаў кіраўнік дзяржавы.

Аляксандр Лукашэнка пацікавіўся, як ідуць справы ў пытанні стварэння акадэміі, у якой Міністр адукацыі будзе ўзначальваць наглядальную раду і ў практычнай плоскасці вызначаць палітыку.
Аб дапамозе маладым спецыялістам
Маладых спецыялістаў у Беларусі не трэба, вобразна кажучы, насіць на руках, але ім трэба дапамагаць, дзе гэта неабходна. Такую задачу ставіць Прэзідэнт.
«Я папрасіў, каб мне падалі дадзеныя. Як у іх (маладых спецыялістаў. – Заўвага БЕЛТА) справы, што там у нас не хапае? Гэта ня значыць, што мы іх на руках павінны насіць. Мяне ніхто не насіў і нават вас ніхто не насіў. Карабкаліся мы па гэтым жыцці самі. Але дзесьці дапамагчы трэба», – сказаў кіраўнік дзяржавы.

Аб магістратуры і заходніх стандартах
Асобную ўвагу Аляксандр Лукашэнка ўдзяліў тэме магістратуры. Гэтае пытанне кіраўнік дзяржавы трымае на асабістым кантролі.
“Як мы там сёньня працуем? Мы з вамі вызначаліся, што не будзем уцякаць за гэтымі заходнімі стандартамі. Але там, дзе ёсць нешта разумнае, мы гэта возьмем. Калі магістра патрэбна будзе для адукацыі, далейшай вучобы, навуковай дзейнасці, педагагічнай практыкі і замежнікам, калі ласка, мы можам даць такую магчымасць. Але без усялякіх там забяганняў наперад і таго, каб пераймаць досвед нейкіх заходніх адукацыйных цэнтраў ці дзяржаў. Мы рыхтуем для сябе людзей», – сказаў Прэзідэнт.