Поўны відэарэпартаж даступны па спасылцы – Вынікі тыдня Прэзідэнта.
Першы на тыдні працоўны дзень кіраўніка дзяржавы пачаўся з серыі аператыўных дакладаў. Міністр сельскай гаспадаркі і харчавання Юрый Горлаў праінфармаваў Прэзідэнта аб ходзе ўборачнай кампаніі і прагнозах на ўраджай па выніках жніва. Кіраўніку дзяржавы было даложана, як праходзіць сяўба азімых культур і выконваюцца яго даручэнні па будаўніцтве прафілакторыяў для цялят.
Адной з цэнтральных тэм даклада міністра па надзвычайных сітуацыях Вадзіма Сіняўскага стала ліквідацыя наступстваў непагадзі, якая абрынулася на Гродзенскую вобласць 1 жніўня. Стыхія нанесла ўрон не толькі гарадской інфраструктуры (у Гродне за 3 гадзіны выпала палова сярэднямесячнай нормы ападкаў, у выніку чаго былі падтоплены вуліцы, будынкі, збудаванні), але і пасевам у рэгіёне.
Гэтую тэму Аляксандр Лукашэнка абмеркаваў і са старшынёй Гродзенскага аблвыканкама. Юрый Караеў таксама далажыў Прэзідэнту аб перспектывах і тэндэнцыях у развіцці абласнога турызму: у першым паўгоддзі ў Гродзенскай вобласці назіраўся значны рост турыстычнага патоку, пры гэтым значная частка гасцей вярталася ў рэгіён паўторна.
У аўторак, 4 жніўня, кіраўнік дзяржавы сабраў нараду па стварэнні Акадэміі інтэлектуальных тэхналогій . У абмеркаваннях прынялі ўдзел кіраўнікі ўрада, Адміністрацыі Прэзідэнта, Нацыянальнай акадэміі навук, профільных міністэрстваў і вышэйшых навучальных устаноў. Як падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка, стварэнне новай адукацыйнай установы ў такім фармаце – праект вельмі важны і актуальны для Беларусі. Гэта дасць магчымасць сістэматызаваць і вывесці на новы ўзровень работу з таленавітымі і адоранымі людзьмі. Якім будзе ўніверсітэт будучыні, падрабязна раскажам ніжэй.
На гэтым тыдні з афіцыйным візітам Мінск наведаў дзяржаўны міністр, міністр замежных спраў, па справах нацыянальных абшчын за мяжой і афрыканскіх спраў Алжыра Ахмед Атаф. Аляксандр Лукашэнка абмеркаваў з ім развіццё двухбаковых адносін, рэалізацыю раней дасягнутых на вышэйшым узроўні дамоўленасцей і перспектыўныя двухбаковыя праекты.
У пятніцу, 7 жніўня, Прэзідэнт наведаў з працоўнай паездкай Вілейскі раён Менскай вобласці. У Вілейцы кіраўнік дзяржавы наведаў прадпрыемства “Зеніт-БелОМА”, дзе вырабляюць аптычную прадукцыю грамадзянскага і двайнога прызначэння, апараты пнеўматычнага тармазнога прывада, аўтакампаненты для кар’ерных самазвалаў, вагавымяральную тэхніку медыцынскага прызначэння.
У цэнтры ўвагі кіраўніка дзяржавы была яшчэ адна тэма – гандаль у сельскай мясцовасці, забеспячэнне насельніцтва шырокім асартыментам тавараў. У Вілейцы Аляксандр Лукашэнка правёў нараду і азнаёміўся з узорамі аўтамагазінаў розных гандлёвых сетак і павільёнаў для выязнога гандлю.
Прыезд Прэзідэнта не застаўся незаўважаным для мясцовых жыхароў. Яны сабраліся на галоўнай плошчы горада, і кіраўнік дзяржавы цёпла паразмаўляў з людзьмі, выказаўся на самыя розныя тэмы: захаванне вёскі , сітуацыя ў рэгіёне і свеце , сельская гаспадарка , узрослы ўзровень жыцця ў краіне .
На тыдні Прэзідэнт таксама зрабіў кадравыя назначэнні ў праваахоўных структурах. Так, палкоўнік Уладзімір Голубеў прызначаны намеснікам камандуючага ўнутранымі войскамі Міністэрства ўнутраных спраў па тыле – начальнікам тылу. Палкоўнік Віталь Наркевіч, які займаў гэтую пасаду, быў звольнены з ваеннай службы ў запас з правам нашэння ваеннай формы адзення і знакаў адрознення.
Начальнікам Упраўлення Следчага камітэта па Мінскай вобласці прызначаны генерал-маёр юстыцыі Уладзімір Шышко. На пасаду начальніка УСК па Магілёўскай вобласці, якую ён займаў раней, прызначаны палкоўнік юстыцыі Аляксандр Пратасавіцкі. Палкоўнік юстыцыі Аляксандр Агафонаў заняў вакантную пасаду начальніка УСК па Гродзенскай вобласці.
Аляксандр Лукашэнка павіншаваў з прафесійным святам – Днём чыгуначных войскаў – асабовы склад і ветэранаў транспартных войскаў, работнікаў і ветэранаў будаўнічага комплексу – з Днём будаўніка , а таксама накіраваў пасланні з нагоды нацыянальнага свята – Дня Незалежнасці – прэзідэнтам Кот-д’Івуара і Сінгапура .
АПЕРАТЫЎНЫ КАНТРОЛЬ: планы на ўраджай, ліквідацыя наступстваў непагадзі і турыстычны патэнцыял Гродзеншчыны
Уборачная кампанія ў Беларусі перасягнула экватар. Паводле даных на 7 жніўня, намалочана збожжавых з улікам рапсу 5 млн. 989 тыс.т. Гэта на 2 млн. т больш, чым у гэты ж дзень мінулага года. У ліку рэгіёнаў-мільённікаў – Мінская, Брэсцкая і Гродзенская вобласці. Іх караваі, дарэчы, ужо занялі свае ганаровыя месцы ў зале ўрачыстых цырымоній Палаца Незалежнасці.
Як далажыў Прэзідэнту міністр сельскай гаспадаркі і харчавання Юрый Горлаў , у Беларусі ўбрана амаль 90 працэнтаў азімага рапсу. Завяршаецца ўборка яравога ячменю і азімага жыта. Паралельна аграрыі ўбіраюць азімае і яравую пшаніцу, азімы трыцікале – культуры, якія забяспечваюць максімальную ўраджайнасць. Даклад адбыўся ў панядзелак, таму лічбы ўжо, напэўна, прыкметна вышэй.
Акрамя ўборачных работ, у Беларусі рыхтуюцца да сяўбы азімых культур, аб чым таксама было дэталёва даложана кіраўніку дзяржавы. Пад азімы рапс падрыхтавана больш за палову плошчаў, а паўночныя раёны пачалі ўжо яго сяўбу. У цэлым гэту культуру плануецца пасеяць на плошчы 457 тыс.га, што прыкладна адпавядае ўзроўню мінулага года. Перад аграрыямі стаіць задача завяршыць сяўбу азімага рапсу да 25 жніўня.
Асобна Аляксандр Лукашэнка цікавіўся ходам будаўніцтва прафілакторыяў для цялят. У гэтым годзе запланавана ўзвядзенне 528 такіх аб’ектаў, 161 з іх ужо пабудаваны. Згодна з зацверджанымі графікамі, да 1 кастрычніка ўсе аб’екты павінны быць уведзены ў эксплуатацыю.
Асабліва Прэзідэнт звярнуў увагу на патрабаванне абсалютнага захавання тэхналогій. Акрамя непасрэдна будаўніцтва прафілакторыяў, у тэрмін павінна быць выраблена і ўведзена ўсё неабходнае тэхналагічнае абсталяванне. Таксама было агучана патрабаванне – пабудаваныя цялятнікі не павінны пуставаць.
У гэты ж дзень Аляксандр Лукашэнка заслухаў даклад міністра па надзвычайных сітуацыях Вадзіма Сіняўскага. Галоўны акцэнт быў зроблены на ліквідацыі наступстваў непагадзі ў Гродзенскай вобласці і найперш у Гродне, які 1 жніўня сутыкнуўся з найбольш цяжкімі наступствамі навальнічнага фронту.
Прэзідэнту даложана аб праведзеных аператыўных мерапрыемствах , у тым ліку па адпампоўцы вады і эвакуацыі транспартных сродкаў з месцаў падтаплення, распілоўванні дрэў, ачыстцы вуліц. Цяпер гэта работа прадаўжаецца. Аляксандр Лукашэнка звярнуў увагу на неабходнасць аказання першачарговай дапамогі людзям.
Размова ішла таксама аб сітуацыі ў Воранаўскім раёне, дзе навальнічны фронт пашкодзіў мноства жылых аб’ектаў і гаспадарчых пабудоў, а таксама пасевы збожжавых. Пасля ацэнкі ўрону дапамога будзе аказана ва ўстаноўленым парадку.
«Самае галоўнае, што ніхто з грамадзян не пацярпеў, а ўсе пашкоджанні былі нанесеныя маёмасці», – адзначыў у каментары журналістам Вадзім Сіняўскі.
З-за непагадзі таксама адключалася сістэма энергазабеспячэння населеных пунктаў. «На працягу 12 гадзінаў фактычна ўсе населеныя пункты былі падлучаныя да электразабеспячэння. Нейкіх сур’ёзных збояў у функцыянаванні сістэмы жыццезабеспячэння населеных пунктаў не было дапушчана», – падкрэсліў міністр.
Прэзідэнта цікавіла, як у цэлым спрацавала сістэма па папярэджанні і ліквідацыі НС, наколькі зладжанымі і аператыўнымі былі дзеянні органаў улады пры ўстараненні наступстваў непагадзі. Адзначалася, што ёсць цяжкасці з дакладнасцю прагназавання стыхійных прыродных з’яваў. У сувязі з гэтым МНС сумесна з Белгідраметам і НАН трэба правесці сур’ёзную работу. Кіраўніку дзяржавы таксама даложана аб дадатковых мерах па ўдасканаленню сістэмы апавяшчэння насельніцтва.
Яшчэ адной тэмай даклада Прэзідэнту стаў удзел асабовага складу і падраздзяленняў МНС ва ўборачнай. Усе органы і падраздзяленні МНС працуюць у цесным узаемадзеянні з мясцовымі органамі ўлады і пры неабходнасці гатовы дапамагаць дадатковымі кадрамі. Традыцыйна на час уборачнай кампаніі, калі ўзрастаюць рызыкі пажарнай бяспекі, нарошчваюцца сілы і сродкі для аператыўнага рэагавання.
“Мы адразу ўключыліся ў працу. Які робіцца гэта ўжо не першы год. Наша ведамства выдзеліла 237 чалавек для ўборкі ўраджаю. Працуюць 69 камбайнераў, таксама людзі працуюць памочнікамі камбайнераў, на аўтамабілях па адвозцы збожжа, аператарамі зернеачышчальна-сушыльных комплексаў. Выконваецца таксама шэраг іншых прац. Напрыклад, у Гродне старшыня аблвыканкама папрасіў выдзеліць дадатковых механізатараў на адвозку саломы з палёў. Мы аператыўна ўключыліся, запыталі інфармацыю ў старшыняў раённых выканаўчых камітэтаў, вылучылі людзей. Гэтая праца ўжо арганізаваная, праблемных пытанняў таксама тут няма», – сказаў Вадзім Сіняўскі.
Дэталёва маштабамі ўрону і мерамі па ўстараненню наступстваў непагадзі Аляксандр Лукашэнка таксама пацікавіўся ў старшыні Гродзенскага абласнога выканаўчага камітэта Юрыя Караева.
Другой тэмай даклада стаў ход уборачнай у Гродзенскай вобласці, тэмпы палявых работ і іх асаблівасці ў асобных раёнах. У прыватнасці, асабліва цікавіла Прэзідэнта сітуацыя на поўначы вобласці. Як было даложана, умовы надвор’я ўносяць пэўныя карэктывы ва ўборку ўраджаю ў паўночных раёнах, у сувязі з чым патрабуецца пэўны падыход да палявых работ.
У цэлым жа ў рэгіёне ўжо ўбрана 50% плошчаў, у найбліжэйшыя дні тут плануюць атрымаць першы мільён тон збожжа.
Як заявіў журналістам Юрый Караеў, аграрыі Гродзенскай вобласці зараджаны на вынік . «У нас крыху адстаюць паўночныя раёны з прычыны ў першую чаргу пагодных умоў. А каб убіраць якасна і эканомна, трэба дачакацца добрай вільготнасці», – дадаў кіраўнік рэгіёну.
У той жа час ён нагадаў, што на селектарнай нарадзе кіраўнік дзяржавы прапанаваў накіроўваць тых, хто не хоча добра працаваць, крадзе падчас уборачнай, – увогуле нядбайных работнікаў, у армію. «У нас такіх пара-тройка дзясяткаў набралася, – прызнаўся Юрый Караеў. – Гэта тыя, хто не зразумеў, што ўсе працуюць на ўраджай, і вырашыў на гэтым або нажыцца, або нейкія яшчэ свае пытанні вырашыць ».
Яшчэ адно пытанне, якое было ўзнята падчас даклада, — перспектывы і тэндэнцыі ў развіцці абласнога турызму. У першым паўгоддзі ў Гродзенскай вобласці назіраўся значны рост турыстычнага патоку, пры гэтым значная частка гасцей вярталася ў рэгіён паўторна. Размова ішла і аб рэканструкцыі тэрыторыі гарадскога пасёлка Мір у сувязі з маючым адбыцца ў будучым годзе 500-годдзем адной з галоўных славутасцяў вобласці – Мірскага замка.
Асобна былі закрануты планы па аднаўленні работы гродзенскага аэрапорта.
«Хочам запусціць аэрапорт, – растлумачыў журналістам Юры Караеў. – Адрамантавалі паласу, навігацыйнае абсталяванне. Цяпер будзем думаць над рэйсамі. Расіяне, а гэта масквічы, піцерцы, нашы пабрацімы з Краснадара, Растова, абяцаюць рэйсы загрузіць. Мы будзем у гэтым напрамку ісці».
АКАДЭМІЯ БУДУЧЫНЯ. Для каго Лукашэнка стварае новую ВНУ?
На гэтым тыдні было афіцыйна аб’яўлена аб стварэнні ў Беларусі новай вышэйшай навучальнай установы. Аб тым, што яно з’явіцца, заяўлялася і раней , але ў агульных рысах. Цяпер дакладна вызначана, хто і чаму будзе там вучыцца, хто стане выкладаць і як усё гэта будзе называцца.
На нарадзе ў Прэзідэнта ў аўторак, 4 жніўня, пасля прадметнай і ўсебаковай дыскусіі з удзелам урада, Адміністрацыі Прэзідэнта, Нацыянальнай акадэміі навук, профільных міністэрстваў і ВНУ вырашана: Акадэміі інтэлектуальных тэхналогій быць.
Размова ідзе аб стварэнні кардынальна новага адукацыйнага асяроддзя — гнуткага, міждысцыплінарнага, арыентаванага на вынік і інтэграванага ў рэальныя эканамічныя працэсы. І ў першую чаргу – пад патрэбы Беларусі.
То бок, гэта будзе зусім не класічная акадэмія, дзе займаюцца фундаментальнымі даследаваннямі. Яшчэ адна такая краіне не патрэбная, і на гэтым зрабіў акцэнт кіраўнік дзяржавы: «Гэта павінен быць прыкладны кірунак. Найперш для жыцця. Няхай на пэўную перспектыву. Пажадана не на аддаленую. Стварыць трэба тое, што спатрэбіцца заўтра і паслязаўтра».
Ад акадэміі чакаюць прарыўных тэхналагічных, інжынерных рашэнняў, якія будуць укаранёны на практыцы. Такім чынам, установа павінна стаць лакаматывам не толькі сістэмы адукацыі, але і навукі.
У цэлым праект вельмі важны і актуальны для краіны. Яго рэалізацыя дасць магчымасць сістэматызаваць і вывесці на новы ўзровень работу з таленавітымі, адоранымі людзьмі. У акадэміі будуць сканцэнтраваны лепшыя розумы, незалежна ад узросту. Там абяцаюць стварыць усе ўмовы, каб яны маглі раскрыць свой патэнцыял і прынесці максімальную карысць краіне і грамадству. «Маладыя, юныя, зусім дарослыя або пенсіянеры – усё роўна, які ўзрост чалавека. Галоўнае, каб у галаве ў яго нешта было», – Аляксандр Лукашэнка.
“Час не стаіць на месцы, і нам неабходна зрабіць якасны рывок у рабоце з адоранай моладдзю, і не толькі моладдзю”, – заявіў Прэзідэнт. – Фарміраванне эканомікі будучыні немагчыма без апераджальнага развіцця сістэмы вышэйшай адукацыі. Менавіта таму наспела неабходнасць у стварэнні новага ўніверсітэта — універсітэта будучыні».
«Гэта павінна быць звернута ў будучыню, – сказаў кіраўнік дзяржавы аб напрамках, над якімі трэба працаваць акадэміі. – Кожны год усе мы павінны пераконваць, што нездарма гэты цэнтр стварылі, што самыя разумныя, прасунутыя нашы хлопцы (а ў нас дастаткова шмат разумных і прасунутых людзей) могуць там і адукацыю ў шырокім сэнсе атрымаць, і сябе рэалізаваць у гэтым цэнтры».
На нарадзе дэталёва абмеркавалі змястоўную канцэпцыю функцыянавання акадэміі, яе структуру і напаўненне адукацыйных праграм.
Для навучання выбраны тры напрамкі: прыродазнаўчыя навукі, інжынерныя і лічбавыя тэхналогіі. Упор – на праектнае навучанне. За два першыя курсы – базавая вышэйшая адукацыя. Далей – індывідуальнае навучанне: канкрэтны праект і прадпрыемства (любой формы ўласнасці), для якога спецыяліст або міждысцыплінарная каманда будуць вырашаць тэхналагічныя задачы. А замест звыклай абароны дыпломаў выпускнікам трэба будзе абараніць тэхналагічны стартап-праект.
Жадаючым паступіць у акадэмію трэба прайсці сумоўе і здаць унутраны экзамен. Такім чынам у прыёмнай камісіі будзе магчымасць ацаніць кампетэнцыі, матывацыю і вынік, на які накіраваны кожны прэтэндэнт. Асаблівая ўвага – выпускнікамі Нацыянальнага дзіцячага тэхнапарку, пераможцамі міжнародных і рэспубліканскіх алімпіяд.
Як і патрабаваў Прэзідэнт, падрыхтоўку ў акадэміі змогуць прайсці не толькі выпускнікі школ, але і студэнты, выпускнікі ВНУ, а таксама вучоныя. Для іх прадугледжана магчымасць паступлення ў аспірантуру і дактарантуру гэтай установы.
Цяпер, калі ёсць адказы на многія практычныя пытанні аб дзейнасці новай акадэміі, галоўная інтрыга заключаецца ў тым, калі ж адбудзецца першы набор слухачоў. Яна, магчыма, вырашыцца пасля падпісання адпаведнага ўказа Прэзідэнта. Яго праект будзе ўнесены кіраўніку дзяржавы з улікам рашэнняў, прынятых на нарадзе.
ТРЫ ПАСЛАННІ З АЛЖЫРА: якія праекты Беларусь абмяркоўвае з ключавым партнёрам у Паўночнай Афрыцы
У чацвер Прэзідэнт Беларусі сустрэўся з дзяржаўным міністрам, міністрам замежных спраў, па справах нацыянальных абшчын за мяжой і афрыканскіх спраў Алжыра Ахмедам Атафам. Краіны ў апошні час актыўна развіваюць супрацоўніцтва. Калі па выніках 2025 года ўзаемны тавараабарот быў каля $40 млн, то за першае паўгоддзе 2026-га — амаль $76 млн. Увесь аб’ём (за невялікім выключэннем, якое вылічаецца тысячамі долараў) складае беларускі экспарт: пераважна малако, згушчаныя і сухія вяршкі, соевы алей.
Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што застаўся пад уражаннем ад сустрэчы з Прэзідэнтам Алжыра Абдэльмаджыдам Тэбунам, якая адбылася ў канцы мінулага года. Тады лідэры дзвюх краін вызначылі канкрэтныя праекты, якія могуць ажыццявіць Мінск і Алжыр. Прэзідэнт Беларусі падзяліўся галоўнай высновай па выніках гэтых перагавораў.
«Мы з Алжырам можам дамовіцца аб рэалізацыі шматлікіх праектаў. Асновай гэтага майго пераканання з’яўляецца тое, што мы ўмеем рабіць абсалютна ўсё, што сёння (а можа, і заўтра) неабходна Алжыру, – падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка. – Хацелася б, каб гэтыя праекты атрымалі большае паскарэнне».
«Калі мы прасунемся ў гэтым плане і дасягнем дамоўленасцей па канкрэтных праектах, гэта, па-першае, паслужыць падмуркам для нашых далейшых адносін. Па-другое, гэта адкрые новыя магчымасці ва ўзаемадзеянні паміж Беларуссю і Алжырам ужо сёння. Вось прыкладная філасофія нашых адносін, якую бачу я», – перакананы беларускі лідэр.
Вітаючы кіраўніка беларускай дзяржавы, Ахмед Атаф падзякаваў за магчымасць сустрэчы і расказаў пра асаблівую місію, давераную яму Прэзідэнтам Алжыра.
«Ваш сябар, мой Прэзідэнт Абдэльмаджыд Тэббун упаўнаважыў мяне данесці да вашага звесткі тры пасланні. Першае – пацвярджэнне глыбокай дружбы і высокай ацэнкі вашай дзейнасці, спадар Прэзідэнт. Другое – яго гатоўнасць і прыхільнасць працаваць з вамі плячом да пляча, каб павысіць узровень двухбаковых адносін. Трэцяе – высокая ацэнка інтэнсіўнай дынамікі двухбаковых адносін, якая назіраецца пасля сустрэчы лідэраў дзвюх краін у снежні 2025 года ў Алжыры», – сказаў Ахмед Атаф.
Паводле яго слоў, вядзецца праца над арганізацыяй візіту Абдэльмаджыда Тэббуна ў Беларусь. “Прэзідэнт Алжыра будзе актыўна працаваць над выкананнем раней дасягнутай дамоўленасці аб наведванні Беларусі ў найбліжэйшы час”, – падкрэсліў кіраўнік МЗС Алжыра.
Бакі ўдзялілі асаблівую ўвагу рэалізацыі дарожнай карты супрацоўніцтва, якая ахоплівае 43 канкрэтныя напрамкі ўзаемадзеяння ў палітычнай, гандлёва-эканамічнай і гуманітарнай галінах, а таксама буйнейшых беларуска-алжырскіх праектаў прамысловай кааперацыі, у прыватнасці стварэння ў Алжыры зборачных вытворчасцей беларускіх аўтобусаў і трактароў.
Размаўляючы з журналістамі пасля сустрэчы з кіраўніком беларускай дзяржавы, Ахмед Атаф заявіў, што вынікі і тэмпы развіцця супрацоўніцтва паміж дзвюма краінамі сапраўды ўражваюць . Дыпламат звярнуў асаблівую ўвагу на рэалізацыю дамоўленасцей, дасягнутых у час візіту кіраўніка беларускай дзяржавы ў Алжыр у снежні 2025 года. «Усе інструменты двухбаковага супрацоўніцтва пасля візіту прыйшлі ў рух. Была створана новая дагаворна-прававая база, якая дазваляе нам рухацца наперад, прыярытэты вызначаны”, – адзначыў Ахмед Атаф.
На тактычным узроўні беларуска-алжырскія адносіны абмяркоўваліся ў сценах Міністэрства замежных спраў. Як заявіў кіраўнік беларускага знешнепалітычнага ведамства Максім Рыжанкоў, Беларусь разглядае Алжыр у якасці аднаго з ключавых партнёраў у Паўночнай Афрыцы і ў цэлым на Афрыканскім кантыненце.
“Нас аб’ядноўваюць узаемную павагу і падобныя падыходы да фундаментальных пытанняў міжнароднага парадку дня”, – сказаў міністр.
Значную частку перагавораў дэлегацыі прысвяцілі развіццю гандлёва-эканамічнага супрацоўніцтва. Бакі пагадзіліся, што існуючы патэнцыял двухбаковага ўзаемадзеяння значна перасягае цяперашнія аб’ёмы ўзаемнага гандлю і агульная задача – напоўніць палітычны дыялог канкрэтнымі эканамічнымі праектамі.
У сувязі з гэтым Максім Рыжанкоў нагадаў, што кіраўнікі дзвюх дзяржаў у снежні 2025 года паставілі амбіцыйную задачу – дасягнуць гандлёвага абароту ў памеры $500 млн да канца 2027 года.
Бакі абмеркавалі падрыхтоўку візіту ў Алжыр намесніка прэм’ер-міністра Беларусі, запланаванага на верасень 2026 года, і другога пасяджэння сумеснай камісіі па гандлёва-эканамічным і навукова-тэхнічным супрацоўніцтве, якое пройдзе ў кастрычніку 2026 года.
БІНОКЛЬ ДЛЯ ПРЭЗІДЭНТА. Што зараз з некалі легендарным “Зенітам” і якой прыцэльнай прадукцыяй “БелОМА” пакарае замежныя рынкі
Знаходзячыся ў Вілейскім раёне з рабочай паездкай, Прэзідэнт наведаў адно з прамысловых прадпрыемстваў – ААТ “Зеніт-БелОМА”, якое ўваходзіць у структуру холдынга “БелОМА”.
У свой час “Зеніт” быў шырока вядомым брэндам. Тут выпускалі папулярныя маркі фотаапаратаў. Але пасля распаду Савецкага Саюза рынак заняла імпартная тэхніка, а “Зеніту” прыйшлося шукаць іншую нішу. Важную ролю ў гэтым адыграў увесь холдынг. Заводу ў Вілейцы, як і іншым вытворчасцям у малых гарадах, надавалася ўвага, іх развівалі, укладвалі ў арганізацыю новых ліній.
Напрыклад, летась на “Зеніце-БелОМА” быў завершаны праект па арганізацыі вытворчасці інавацыйных вырабаў прыцэльнай тэхнікі і аўтакампанентаў для патрэб Беларусі, а таксама краін блізкага і далёкага замежжа. У 2026 годзе на прадпрыемстве пачата рэалізацыя інвестыцыйнага праекта, звязанага з вытворчасцю кампанентаў тармазных сістэм для вялікагрузных аўтамабіляў. Аб’ём фінансавання складае 7600000 руб.
Сітуацыя ў холдынгу і яго структурах заўсёды знаходзілася ў полі зроку кіраўніка дзяржавы. Напрыклад, у жніўні 2022 года Аляксандр Лукашэнка наведваў Мінскага механічнага завода імя С.І.Вавілава — кіруючай кампаніі холдынгу “БелОМА”.
І тады, і цяпер у час візіту Прэзідэнта дэманстраваліся шырокія магчымасці холдынга і прадпрыемстваў, якія ў яго ўваходзяць. Гэта якраз той выпадак, калі кіраўнік дзяржавы прыязджае не для вырашэння вострых праблемных пытанняў, а хутчэй для азнаямлення з перадавымі напрацоўкамі і пастаноўкі задач на перспектыву.
Калі размова зайшла аб вытворчасці аўтакампанентаў для кар’ерных самазвалаў, Прэзідэнт звярнуўся да міністра прамысловасці Андрэя Кузняцова, паставіўшы задачу асвоіць вытворчасць гідраўлічных вузлоў для айчыннай тэхнікі. 
«Табе задача: гідраўліку мы павінны здужаць у гэтым і наступным годзе. Так што рыхтуйся. Гэта як Каранкевічу (намесніку прэм’ер-міністра Віктару Каранкевічу. – Заўвага БЕЛТА) – прэс-падборшчык і даільны робат, так табе – гідраўліку, – падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка. – Колькі я працую Прэзідэнтам, мне толькі абяцаюць яе зрабіць і ніяк не зробяць».
На “БелОМА”, і ў тым ліку на “Зеніце”, захавалі кампетэнцыі, якія дасталіся з савецкіх часоў, і значна іх развілі, рэалізуючы якраз той падыход, аб якім пастаянна гаворыць Прэзідэнт. Па оптыцы і механіцы айчынныя тэхналогіі на высокім сусветным узроўні. Цяпер прадпрыемствы холдынгу вырабляюць оптыка-электронныя прыборы, наглядальную оптыку, лазерныя сістэмы, апараты пнеўматычнага тармазнога прывада, аўтакампаненты для кар’ерных самазвалаў, вагавымяральную тэхніку медыцынскага прызначэння і многае іншае. Большая частка прадукцыі – 80% – пастаўляецца на экспарт: Расію, краіны СНД і далёкага замежжа. Пры гэтым высокім попытам карыстаецца перш за ўсё оптыка.
На прадпрыемстве ў Вілейцы Прэзідэнт азнаёміўся з работай механічнай вытворчасці “Зеніта-БелОМА”. Кіраўніку дзяржавы таксама прадэманстравалі ўзоры прадукцыі холдынгу. Адмысловая цікавасць да найболей запатрабаваных на рынку прыбораў аптычным, каліматорным, начным і іншым выглядам прыцэлаў для стралковай зброі.
На памяць аб наведванні прадпрыемства ў Вілейцы кіраўніку дзяржавы падарылі бінокль, зроблены па стандартах НАТА. Аптычны прыбор з’яўляецца воданепранікальным і газанапоўненым. Замест звычайнага паветра туды запампаваны інэртны газ, які абараняе лінзы ад запацявання знутры пры рэзкіх скачках тэмпературы і цалкам герметызуе корпус ад траплення вады. Карыстацца біноклем можна карыстацца на глыбіні да 5 м.
“Дзякуй, гэта добры падарунак”, – ацаніў Аляксандр Лукашэнка.
Акрамя таго, Прэзідэнту ўручылі карціну, зробленую з аптычнага шкла майстрамі прадпрыемства. На ёй намаляваны буслы і жанчына ў традыцыйным беларускім гарнітуры.
“Гэта мне ў кабінет – Год жанчыны ж”, – заўважыў кіраўнік дзяржавы.
НЕ ХАМОНАМ АДЗІНЫМ. Мастхэў для сельскіх крам, абяцанне не крыўдзіць гандаль – пра што яшчэ казаў Лукашэнка на нарадзе ў Вілейцы
У ходзе рабочай паездкі ў Вілейскі раён Прэзідэнт правёў нараду па пытаннях забеспячэння сельскага насельніцтва шырокім асартыментам тавараў пад поўную патрэбнасць.
Мерапрыемства праходзіла ў будынку мясцовага райвыканкаму. Прэзідэнт, зайшоўшы ў залу і ўбачыўшы абстаноўку, прызнаўся, што адчуў моцнае пачуццё настальгіі. «Не магу пахваліцца, што партыя (кампартыя. – Заўвага БЕЛТА) адыграла вырашальную ролю ў маім жыцці. Усяго хапала. Але павінен сказаць – непапулярна, можа быць, прагучыць для кагосьці з вас, асабліва для нашай моладзі – вось якраз сёння гэтай сістэмы кіравання, якая калісьці была (у Савецкім Саюзе. – Заўвага БЕЛТА), у краіне не хапае», – заявіў Аляксандр Лукашэнка.
«Я больш за ўсё гэта адчуваю. І той, хто хварэе за дзяржаву, гэта адчувае. Гэта мае адчуванні не сённяшняга і не ўчарашняга дня, – сказаў кіраўнік дзяржавы. – Прапрацаваўшы ўжо вельмі шмат Прэзідэнтам, я як ніхто іншы адчуваю, што не хапае вось гэтай сістэмы кіравання дзяржавай. Бракуе сур’ёзнай кадравай працы. Як бы я ні спрабаваў выбудаваць вертыкаль кіравання і іншае (гэта ўсё ж выратаванне для краіны было і зараз ёсць), але структуры не хапае».
У якасці пазітыўнага прыкладу краіны, якая, грунтуючыся на досведзе кампартыі і захоўваючы яе спадчыну, досвед кіравання дзяржавай, рухаецца наперад і паспяхова развіваецца, Аляксандр Лукашэнка прывёў Кітай.
«Прапаную вам над гэтым падумаць, – звярнуўся да прысутных на мерапрыемстве Прэзідэнт. – Ведаю, што вам не хочацца. Навошта вам гэтыя партыйныя органы, якія кадрамі будуць займацца, і партбюро, куды трэба хадзіць… Вы ж ужо аднаасобна кіруеце (на месцах. – Заўвага БЕЛТА). Але калі з дзяржаўнага пункту гледжання – сістэму прыйдзецца выбудоўваць, данабудоўваць ».
Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што ўважліва назірае за тым, як жывуць людзі ў рэгіёнах, ці ёсць там работа, жыллё, сацыяльныя аб’екты і іншае.
«Перад уладнай вертыкаллю стаіць задача – зрабіць так, каб максімальна сцерці адрозненні паміж горадам і вёскай. Але сцерці так, каб не сцерлі вёску», – падкрэсліў Прэзідэнт.
Для гэтага ў Беларусі развіваюць апорныя сельскія населеныя пункты (аграгарадкі і буйныя вёскі), рамантуюць і будуюць новыя дарогі, пастаянна павышаюцца патрабаванні да абслугоўвання ў вёсцы. Прэзідэнт упэўнены, што ў будучым аграгарадкі і буйныя вёскі (былыя цэнтры калгасаў і саўгасаў) застануцца і будуць развівацца. Для гандлю зручна, што яны знаходзяцца ў асноўным паблізу буйных дарог. А вось маленькія вёсачкі, магчыма, часткова знікнуць і пераўтворацца ў нейкія іншыя фарматы.
Адзін з іх – такі модны сучасны кірунак, як ізбінг. Яно ўжо атрымала распаўсюджванне ў Беларусі, але ў асноўным пакуль за кошт расіян. Хоць Аляксандр Лукашэнка, звяртаючыся да беларусаў, якія жывуць у гарадах, даўно заклікае набываць пустыя дамы, участкі ў невялікіх населеных пунктах, далей ад гарадской мітусні, дзе ёсць магчымасць і на зямлі папрацаваць, басанож быць падобным, і дзяцей аздараўліваць, прывучаць іх да фізічнай актыўнасці. “Месцаў свабодных хапае”, – заўважыў ён.
«Аказваецца, расейцы – яны Бацьку пачулі: скупляюць вось гэтыя ўчасткі. Тым больш у Беларусі развітая сістэма дарог чыгунак, аўтамабільных – усё ёсць. І яны пустуючыя хаты скупляюць, рамантуюць, у парадак прыводзяць, недзе зносяць, – сказаў Прэзідэнт. – А беларусы мяне не чуюць».
“Глядзіце, беларусы, прыйдзе час, будзеце рукамі разводзіць, але будзе позна”, – папярэдзіў кіраўнік дзяржавы.
Аляксандр Лукашэнка нагадаў, што год таму, у жніўні 2025 года, адбылася нарада аб эфектыўнасці сістэмы гандлёвага абслугоўвання насельніцтва ў маштабах Беларусі. Тая размова, паводле яго слоў, павінна была стаць адпраўной кропкай для канкрэтных крокаў па выпраўленні памылак і паляпшэнні сітуацыі. А цяперашні – кантрольны, сумленныя вынікі таго, што зрабілі за год.
“Патрабаванне за выкананне будзе вельмі жорсткае”, – падкрэсліў кіраўнік дзяржавы.
Прэзідэнт зазначыў, што ў краіне з пачатку 2026 года рэалізуюцца дзве праграмы: развіцця гандлю, грамадскага харчавання і бытавога абслугоўвання насельніцтва да 2030 года і развіцця спажывецкай кааперацыі на 2026-2027 гады. Гэта значыць, мэты і задачы вызначаны, ідзе этап практычнай рэалізацыі.
“Але ў адрозненне ад таго, што гладка на паперы, практыка ў многіх выпадках вымушае жадаць лепшага”, – звярнуў увагу Аляксандр Лукашэнка. Прэзідэнт у ходзе нарады абазначыў асноўныя праблемныя аспекты.
Даступнасць у вёсцы тавараў і паслуг — якасных і па справядлівым кошце
«У Менску і абласных цэнтрах крамаў і гандлёвых цэнтраў поўна, і канкурэнцыя там высокая. А вось вяскоўцы зусім не распешчаны», – заўважыў Прэзідэнт. Ён нагадаў, што ў сувязі з гэтым у 2025 годзе быў выдадзены ўказ, накіраваны на павышэнне сацыяльнай адказнасці суб’ектаў гандлю ў сельскай мясцовасці, а таксама на паляпшэнне якасці гандлёвага абслугоўвання насельніцтва на такіх тэрыторыях. “Прасцей кажучы, хочаш збіраць вяршкі і прыбытак у вялікіх гарадах і сталіцы – вазьмі на сябе адказнасць і за аддаленыя вёсачкі”, – растлумачыў Аляксандр Лукашэнка.
У якасці эксперыменту, па прапановах мясцовых органаў улады, былі вызначаны дзевяць раёнаў: шэсць – у Віцебскай, два – у Магілёўскай і адзін (Вілейскі, дзе арганізавана нарада) – у Мінскай абласцях.
«Мне дакладваюць: тры «цяжкавагавікі» – «Еўрагандаль», «Тытунь-Інвест» і «Дабраном» – прыступілі да працы. Вызначаны маршруты руху, набыты аўтакрамы, узгоднены асартыментныя пералікі тавараў. Дзелавая ініцыятыва зарабіла, нават пачалі ўстанаўліваць нестацыянарныя гандлёвыя павільёны», – сказаў Прэзідэнт.
Урад, паводле слоў кіраўніка дзяржавы, ацэньвае эксперымент як паспяховы.
“Як цяпер модна, у сацыяльных сетках і жыхары выказваюць аналагічнае меркаванне (аб раз’язной рабоце гандлёвых сетак. – Заўвага БЕЛТА)”, – дадаў Аляксандр Лукашэнка.
Пытанне якасці такога выязнога гандлю вынесена на разгляд удзельнікаў нарады з тым, каб абмеркаваць эксперымент і даведацца пра меркаванне не толькі сталічных начальнікаў, але і кіраўнікоў раёнаў, якія ўдзельнічаюць у ім, напрыклад Касцюковіцкага.
Асобнае пытанне Прэзідэнт задаў датычна буйных гандлёвых сетак. «Чаму, нягледзячы на зацверджаныя дакументы і існуючы станоўчы вопыт, фактычна абслугоўванне вяскоўцаў пачалі толькі некалькі гандлёвых сетак? А астатнія? Што, угразлі ў эксперыменце?» – спытаў кіраўнік дзяржавы.
Урадам падрыхтаваны і ўнесены на разгляд Прэзідэнта праект указа – збор абавязацельстваў буйных гандлёвых сетак па абслугоўванню сельскага насельніцтва, а таксама прэферэнцый для суб’ектаў гаспадарання, якія жадаюць аказваць паслугі ў сельскай мясцовасці. У праект дакумента таксама ўключана норма аб маштабаванні на ўзровень краіны эксперыменту, які праводзіцца ў асобных раёнах.
Па выніках нарады плануецца прыняць рашэнне аб мэтазгоднасці выдання такога дакумента.
Гаворачы аб якасці абслугоўвання ў гандлёвых аб’ектах у вёсцы, кіраўнік дзяржавы ацаніў яго як нездавальняючую. Паводле звестак Камітэта дзяржкантролю, за шэсць месяцаў гэтага года са 1021 праверанага гандлёвага аб’екта ў 90% парушэнні. Гэта значыць якасць абслугоўвання вымушае жадаць лепшага. «Пратэрміноўка, тухляціна і іншае, – звярнуў увагу Аляксандр Лукашэнка. – Гэта проста абуральна і недапушчальна».
“Да адміністрацыйнай і дысцыплінарнай адказнасці прыцягнута пэўную колькасць людзей, закрываліся аб’екты – таксама дрэнна”, – прывёў факты Прэзідэнт.
Праца Белкаапсаюза – пакуль не эфектыўная
Прэзідэнт звярнуў увагу, што работа Белкаапсаюза застаецца неэфектыўнай, а ўрад і кіраўніцтва спажыўкааперацыі пакуль не змаглі змяніць сітуацыю да лепшага.
А Белкаапсаюз – самы буйны гулец на сельскім рынку тавараў і паслуг, а таксама ў некаторай ступені арганізатар і рэгулятар гандлю ў вёсцы, заўважыў кіраўнік дзяржавы. “Разам са старшынёй райвыканкама пад кантролем аблвыканкама яны павінны бачыць населеныя пункты ў раёне і маршруты аўтакрам, стацыянарных пунктаў (гандлю. – Заўвага БЕЛТА) рэгуляваць”, – сказаў Прэзідэнт.
Ён звярнуў увагу, што за мінулы год колькасць магазінаў у сельскай мясцовасці скарацілася на 314 аб’ектаў, аўтакрам стала на 13 менш.
Застаецца стратнай работа арганізацый рознічнага гандлю Белкаапсаюза. За першае паўгоддзе гэтага года чыстая страта склала 16400000 рублёў, павялічыўшыся ў 11 разоў у параўнанні з аналагічным перыядам 2025 года. “Калі гэта так, гэта жудасць”, – сказаў Прэзідэнт.
Пры гэтым арганізацыі спажыўкааперацыі закрэдытаваны: на 1 ліпеня 2026 года пратэрмінаваная крэдыторская запазычанасць склала 86 млн рублёў, ці 15% ад агульнай сумы крэдыторскай запазычанасці.
За студзень — чэрвень гэтага года ў параўнанні з адпаведным леташнім перыядам тэмпы аб’ёмаў вытворчасці безалкагольных напояў склалі 54%, напояў ферментаваных — 60%, вады мінеральнай — 46%, хлеба — 92%, прадуктаў з мяса — 91%.
“Але самае трывожнае – у вас хутка проста няма каму будзе працаваць”, – адзначыў Прэзідэнт праблему з дэфіцытам кадраў у арганізацыі.
“Інэса Леанідаўна, ад вас сёння чакаем адказу на два класічныя рускія пытанні – хто вінаваты і што будзем рабіць”, – звярнуўся кіраўнік дзяржавы да старшыні праўлення Белкаапсаюза Інэсы Караткевіч.
Асартымент аўтакрам – чаго не хапае?
Што датычыцца работы аўтакрам, па гэтаму напрамку ёсць прэтэнзіі і да спажыўкааперацыі, і да іншых гандлёвых сетак, звярнуў увагу кіраўнік дзяржавы. Людзі па-ранейшаму скардзяцца на рэжым працы, маршруты руху і асартымент. «Скажу вам па-мужчынску: спыніце песціцца. Абслугоўвайце насельніцтва так, як прынамсі ўлады вырашаюць, ад вас патрабуюць. Дапамагаць вам будзем, але і пытацца жалезабетонна», – папярэдзіў Прэзідэнт. 
Маніторынг Вілейскага раёна, праведзены Адміністрацыяй Прэзідэнта, паказаў, што нават такіх прадуктаў, як яблыкі, цыбуля, буракі, бульба, у асобных аўтакрамах не было ў продажы. Хаця запыт ад пакупнікоў быў. Зрэшты, гэты аспект можна разглядаць дваяк, бо ў вёсках людзі ў стане вырасціць шмат самастойна. “Ужо дастукаліся ў вёсцы да таго, што няма ні цыбулі, ні бульбы, ні буракоў”, – заўважыў Аляксандр Лукашэнка. Паводле яго слоў, нават у яго асабістай падсобнай гаспадарцы вырошчваецца баршчавы набор.
“Гэта з аднаго боку. Але калі ёсць попыт – чаму мы не задавальняем яго? Гэта іншы бок», – звярнуў увагу кіраўнік дзяржавы.
«Усе памятаюць леташнюю сітуацыю з недахопам бульбы і завоблачнымі коштамі на яе? Цяпер з улікам сезоннасці гэтыя пытанні не так актуальныя, але зіма не за гарамі. Думаю, тут ёсць над чым працаваць далей і кіраўніцтву гандлёвых сетак, і райвыканкамам, і іншым. Займіцеся гэтым сёння».
Па дадзеных КДК, маюць месца выпадкі несвоечасовага інфармавання насельніцтва аб змене графікаў руху аўтамагазінаў. Адзначаецца фармалізм у рабоце мясцовых улад па ўзгадненні маршрутаў руху прыватнікаў, а таксама стварэнне няроўных умоў гаспадарання.
Засілле імпартнага ў крамах і попыт на сваё
Прэзідэнт падкрэсліў, што доля беларускай прадукцыі на ўнутраным рынку – адзін з ключавых паказчыкаў эфектыўнасці гандлю. «І ўладальнікі сетак таксама нясуць адказнасць за фармаванне попыту менавіта на карысць айчыннага. Але пакуль з гэтай задачай вы не спраўляецеся», – канстатаваў Аляксандр Лукашэнка, дадаўшы, што адказнасць за гэта нясуць і старшыні райвыканкамаў.
Па статыстыцы, у першым паўгоддзі 2026 года ў цэлым назіраецца рост долі продажаў беларускіх тавараў. “Але рост на ўзроўні хібнасці – 0,1 працэнта”, – заўважыў Прэзідэнт.
Доля айчыннай прадукцыі на прылаўках зараз крыху больш за палову (54,6%). «Але, будзем сумленныя, нават гэты невялікі рост – не паказчык поспехаў гандлю, а следства павелічэння продажаў аўтамабіляў нашай народнай маркі «БЕЛДЖЫ». Гэта значыць не столькі гандаль добра спрацаваў, а дзяржава, якая прадаставіла людзям даступныя крэдыты», – звярнуў увагу Аляксандр Лукашэнка.
А вось продажы айчынных харчовых тавараў падаюць. “На паўпрацэнта, але гэта тэндэнцыя”, – заўважыў Прэзідэнт.
На фоне такіх лічбаў толькі за студзень – май гэтага года ў Беларусь увезена спажывецкіх тавараў на $7,5 млрд, што амаль на трэць больш, чым за аналагічны перыяд мінулага года. «Куды ідзем? – спытаў кіраўнік дзяржавы. – Калі гандаль бачыць, што нейкіх тавараў не хапае, не маўчыце, працуйце з айчыннымі вытворцамі, інфармуйце адказных людзей і ўрад».
Аляксандр Лукашэнка са шкадаваннем адзначыў, што ў 2026 годзе ў Беларусь імпартавалі тое, што робяць айчынныя вытворцы. У студзені – маі 2026 года ў параўнанні з тым жа перыядам 2025 года павялічылася доля імпарту халадзільнікаў і маразільнікаў (з 33 працэнтаў да 56 працэнтаў), гарсэтных вырабаў (з 55 працэнтаў да 62 працэнтаў), панчошна-шкарпэткавых вырабаў (з 15 працэнтаў да 17 працэнтаў), гадзіннікаў бытавых (з 39 працэнтаў).
«Чаго не хапае, што замінае? Можа быць, якаснага маркетынгу? Якасці самой прадукцыі? Гнуткай цэнавай палітыкі і крэдытнай падтрымкі?» – спытаў кіраўнік дзяржавы.
«У справаздачах пішаце, што такая сітуацыя з-за актыўнага развіцця інтэрнэт-гандлю, перш за ўсё маркетплэйсаў. Але яны без дзяржпадтрымкі прырастаюць. А вы свой рынак губляеце! Так бярыце з іх прыклад», – заўважыў Аляксандр Лукашэнка.
Разам з тым на заканадаўчым узроўні работа маркетплэйсаў да гэтага часу не ўрэгулявана. «Чаго чакаем, Юры Вітольдавіч?» – звярнуўся кіраўнік дзяржавы да віцэ-прэм’ера Юрыя Шулейкі.
“Грошы, якія маглі б застацца ў Беларусі, у айчыннага вытворцы, выцякаюць з нашай эканомікі за мяжу”, – канстатаваў Прэзідэнт.
Ён запатрабаваў ад урада, аблвыканкамаў, вытворцаў, кіраўнікоў гандлёвых прадпрыемстваў звярнуць увагу на беларускія тавары, іх павінна быць дастаткова для задавальнення ўнутранага попыту.
Як прыклад: сітуацыя з беларускім цукрам, попыт на які традыцыйна павышаецца ў сезон варэння варэння і нарыхтовак на зіму.
Айчынны прадукт па кошце таннейшы, чым ва ўсіх краінах СНД. Адпускныя цэны без ПДВ складаюць $650 за тону ў Беларусі, $820 — ва Узбекістане, $775 — у Казахстане, $745 — у Расіі.
«Нельга дапусціць, каб айчынны цукар сталі вывозіць па схемах шэрага экспарту ў сумежныя краіны. Пакуль усё ў парадку. Але далей паглядзім», – сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Формула справядлівай цаны
Па дадзеных Белстата, сёлета назіраюцца ўмераныя тэмпы росту кошту на спажывецкім рынку. Цэны на тавары і паслугі ў чэрвені 2026 года выраслі ўсяго на 2,9 працэнта адносна снежня мінулага года. “Нібыта нядрэнна, але супакойвацца нельга – гэта ж рост”, – папярэдзіў Прэзідэнт.
Па асобных таварах рост вышэйшы: на капусту (белакачанную свежую) з пачатку года цэны выраслі на 38%, цыбулю рэпчатую — на 24%, буракі — на 17%.
“Парушэнні дысцыпліны цэн дапускаюцца паўсюдна, нават справы крымінальныя ўзбуджалі (па гэтай прычыне. – Заўвага БЕЛТА)”, – сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Прэзідэнт адзначыў, што 10 ліпеня гэтага года выдадзена пастанова Савета Міністраў, якой скарочаны пералік рэгуляваных тавараў з 200 да 76 пазіцый (72 пазіцыі – харчовыя тавары і 4 – нехарчовыя).
«Паглядзім, як вашае рашэнне спрацуе ў перспектыве. Але стрымліванне коштаў і інфляцыі ў запланаваным калідоры – за ўрадам», – падкрэсліў кіраўнік дзяржавы.
Асобна ён закрануў пытанне аб выпрацоўцы “формулы справядлівай цаны”. «Механізм урадам так і не выпрацаваны. Першапачаткова прапаноўвалася весці маніторынг з дапамогай аўтаматызаванай інфармацыйнай сістэмы “Аналіз цэн”. Я папярэджваў на пасяджэнні ўрада першага віцэ-прэм’ера (адказнага па гэтым пытанні Мікалая Снапкова. — Заўвага БЕЛТА), што вы можаце ствараць якую заўгодна сістэму, але яна павінна даваць вынік. Цяпер як быццам яе прапануюць кансерваваць. Цяпер гавару не пра штучны інтэлект, а пра кіраўнічы, дзе ёсць задачы і адказнасць», – сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Асноўным дакладчыкам на мерапрыемстве выступіў міністр антыманапольнага рэгулявання і гандлю Артур Карповіч. Ён, у прыватнасці, ахарактарызаваў сітуацыю на спажывецкім рынку і зазначыў, што шырокі асартымент тавараў: пакупнікам ёсць з чаго выбраць.
«Усюды прадстаўлены і ёсць з чаго абраць?» – удакладніў кіраўнік дзяржавы.
«У залежнасці ад гандлёвага аб’екта, аўтамагазіна. У асноўным добра, але ёсць і недахопы, на якія мы звяртаем першарадную ўвагу», – сказаў міністр.
Паводле яго слоў, прыярытэтнымі для МАРГ як рэгулятара з’яўляюцца пытанні па асартыменце і якасці тавараў, выкананні гандлем абавязковых асартыментных пералікаў, тэрмінаў прыдатнасці, прадстаўленасць і папулярызацыя беларускіх тавараў. Напрыклад, за год заключана каля 1 тыс. пагадненняў з гандлёвымі арганізацыямі, вытворцамі, органамі ўлады, упраўленнямі па прасоўванні тавараў айчыннай вытворчасці.
Аднак у Камітэта дзяржкантролю на гэты конт аказалася іншае меркаванне. Васіль Герасімаў звярнуў увагу, што ў гэтых пагадненнях не прапісана адказнасць гандлёвых сетак за невыкананне. “Сеткі фармальна падышлі, падпісалі”, – сказаў кіраўнік КДК. Ён таксама абазначыў праблему з вялікай колькасцю імпартных тавараў.
Сваё меркаванне на гэты конт выказаў першы віцэ-прэм’ер Мікалай Снапкоў: “Пытанне не ў тым, што пастаўляецца імпарт, а ў тым, што часам нашы вытворцы не могуць зрабіць тое, што запатрабавана пакупніком”. Гэта, паводле яго слоў, не датычыцца стандартных прадуктаў штодзённага спажывання, якраз яны прадстаўлены ў гандлёвых сетках на 99 працэнтах таварамі айчыннай вытворчасці.
«Я разумею, што непапулярны зараз у Тапузідзіса (Павел Тапузідзіс, уладальнік адной з буйных гандлёвых сетак. — Заўвага БЕЛТА) і яго калег з сетак. Яны ж у нас рыначнікамі сталі ў момант, самымі багатымі людзьмі. І забываюць, што ў саракаградусную спякоту ў камбайне сядзіць звычайны чалавек, селянін, – заўважыў Аляксандр Лукашэнка. – Людзі (падобныя да гэтага камбайнера. – Заўвага БЕЛТА), аб якіх мы гаворым, не патрабуюць ад нас імпартнага. Яны не патрабуюць іспанскі хамон. Патрабуюць звычайнае мяса завезці (у магазіны ў вёсцы і аўтакрамы. — Заўвага БЕЛТА), малочныя прадукты. Але каб свежыя, нармальныя. Трэба нармальны хлеб завезці. Яны маюць на гэта права».
«Беларускае – тое, што мы вырабляем, – павінна быць. І кропка! – запатрабаваў Прэзідэнт. – Не вырабляем – добра, завезлі. Няхай купляюць і ядуць».
Аляксандр Лукашэнка даручыў кіраўніцтву Адміністрацыі Прэзідэнта і КДК правесці праверку па гэтай тэме і далажыць. Кіраўнік дзяржавы ўпэўнены, што час паставіць кропку ў гэтым пытанні і перайсці ад балбатні і разваг да канкрэтных крокаў.
«Дзе не трэба казаць – там не кажыце, а дзейнічайце», – запатрабаваў ён. У дзяржорганаў ёсць дастаткова паўнамоцтваў і спосабаў дабівацца выканання прынятых рашэнняў, трэба толькі ўмець ставіць задачы.
«Гэта павінна быць апошняя размова. Папярэджваю вас усіх і кіраўнікоў сетак», – падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.
Купіць білет онлайн