Цэнтральнай падзеяй тыдня, безумоўна, стаў першы ў гісторыі афіцыйны візіт Прэзідэнта Беларусі ў Карэйскую Народна-Дэмакратычную Рэспубліку. Аб тым, якім зместам ён быў напоўнены і чаму важна яго ацэньваць не толькі з пункту гледжання канкрэтных дамоўленасцей, але і “хіміі”, якая склалася паміж двума лідэрамі, – больш падрабязна ў асобным блоку гэтага праекта.
Да свайго ад’езду ў далёкую замежную камандзіроўку кіраўнік дзяржавы прыняў два рашэнні, вельмі важныя і чаканыя як у Беларусі, так і за яе межамі. А галоўнае – абяцаных самім Прэзідэнтам некаторы час таму. Адно з іх датычыцца рэпрадуктыўных тэхналогій і правядзення ЭКА – кіраўнік дзяржавы на тыдні падпісаў адпаведны ўказ . Іншае – вялікагрузаў з літоўскай рэгістрацыяй, якія працяглы час знаходзіліся на тэрыторыі Беларусі. У канцы папярэдняга тыдня Аляксандр Лукашэнка, размаўляючы з журналістамі, абяцаў у бліжэйшыя дні без залішняга бюракратызму і цяганіны разабрацца з гэтым пытаннем і абяцанне сваё стрымаў. У панядзелак, 23 сакавіка, Дзяржаўны мытны камітэт аб’явіў, што Прэзідэнт, разгледзеўшы зварот літоўскіх і польскіх перавозчыкаў, прыняў рашэнне аб магчымасці выезду грузавых транспартных сродкаў з літоўскай рэгістрацыяй. Беларускім бокам былі дадзены гранічна дакладныя тлумачэнні па ўмовах і парадку дзеянняў перавозчыкаў для вяртання фур.
Акрамя таго, кіраўнік дзяржавы зацвердзіў тэрміны правядзення сёлета ХХХV Міжнароднага фестывалю мастацтваў “Славянскі базар у Віцебску”. Згодна з распараджэннем Прэзідэнта, ён пройдзе з 16 па 19 ліпеня. Для ўдзельнікаў і гасцей фестывалю з 71 дзяржавы ўстаноўлены бязвізавы парадак уезду ў Беларусь у перыяд з 4 па 31 ліпеня.
Аляксандр Лукашэнка таксама зацвердзіў змяненні ў Канвенцыю аб перадачы асуджаных да пазбаўлення волі, падпісаўшы адпаведны ўказ . Прэзідэнтам прынята рашэнне аб назначэнні Дзмітрыя Стрэшынскага начальнікам Ваеннай акадэміі.
Кіраўнік дзяржавы павіншаваў двух замежных лідэраў з перавыбраннем – Кім Чэн Ына на пасаду Старшыні Дзяржаўных спраў КНДР, Тханглуна Сісуліта на пасаду Прэзідэнта Лаоскай Народна-Дэмакратычнай Рэспублікі.
Віншавальныя пасланні ад беларускага лідэра з нацыянальнымі святамі накіраваны Пакістану , Грэцыі і Бангладэш .
Першую лэдзі Рэспублікі Зімбабвэ Аксілію Мнангагву Аляксандр Лукашэнка павіншаваў з днём нараджэння.
Беларускім паралімпійцам адрасавана віншаванне Прэзідэнта з 30-годдзем з дня заснавання Паралімпійскага камітэта Беларусі.
Увесь тыдзень праймала спартовая тэматыка. Са стартам плей-оф Кантынентальнай хакейнай лігі 2026 года ўся ўвага была прыкавана да каманды «Дынама-Мінск», якая дабілася лепшага выніку за 18 гадоў у КХЛ, фінішаваўшы на другім месцы ў канферэнцыі. У супернікі на старце плэй-оф “зубрам” выпалі маскоўскія дынамаўцы. Прэзідэнт асабіста прысутнічаў на першым матчы каманд 24 сакавіка, назіраючы з трыбун “Мінск-Арэны” за гульнёй, якая, дарэчы, была прысвечана 35-годдзю Нацыянальнага алімпійскага камітэта і завяршылася перамогай нашых. За ходам другога паядынку каманд Аляксандр Лукашэнка сачыў, знаходзячыся на борце самалёта па дарозе з Пхеньяна ў Мінск, – па гучнай сувязі дакладваў шэф-пілот, атрымліваючы інфармацыю з Зямлі. Вынік – 4:1 на карысць беларусаў. «Нервы пакалашмацілі, але галоўнае — вынік!» – вынес свой вердыкт Прэзідэнт. Такую ўвагу з боку кіраўніка дзяржавы і эмоцыі балельшчыкаў не прайшлі дарма. Гульцы “Дынама-Мінск” аказаліся настолькі зараджанымі на перамогу, што абышлі сапернікаў і ў трэцім матчы 28 сакавіка ў Маскве. Цяпер застаецца чакаць працягу паспяховай гульні ў чацвёртым матчы 30 сакавіка.
НА ЎСЕ СТО. Якія навацыі ў сферы ЭКА канчаткова замацаваны ў прэзідэнцкім указе
Кіраўнік дзяржавы 23 сакавіка падпісаў указ нумар 100 “Аб правядзенні экстракарпаральнага апладнення”. Праект гэтага дакумента на папярэднім тыдні дэталёва дакладваўся Прэзідэнту, і тады прагучала патрабаванне зрабіць яго комплексным і максімальна ліберальным, адштурхваючыся перш за ўсё ад жадання саміх жанчын. «Вось як жанчына захоча, так трэба і зрабіць. Лібералізаваць гэта ўсё пад жанчыну. Гэта галоўная канцэпцыя. І будзем з гэтага зыходзіць», – абазначыў Аляксандр Лукашэнка асноўны прынцып пры дапрацоўцы дакумента. Прагучала таксама даручэнне ўзгадніць праект дакумента з Беларускім саюзам жанчын, каб пачуць меркаванні па гэтым пытанні не толькі ад медыкаў.
У выніку ўказ пра ЭКА быў падпісаны. Што ж змянілася з яго прыняццем. Строга кажучы, пакуль – нічога. Асноўныя палажэнні ўказа набудуць моц праз тры месяцы пасля яго афіцыйнага апублікавання. Затое з гэтага часу магчымасці для правядзення ЭКА істотна пашырэюць, а значыць, значна больш жанчын атрымаюць шанец рэалізаваць сваё запаветнае жаданне стаць мамай. Бо, як казаў Прэзідэнт, шчасце жанчыны – у дзецях: «Мы павінны рабіць усё (і не толькі ў Год жанчыны), каб жанчына была шчаслівая. А якое шчасце ў жанчыны, калі ў яе няма дзяцей? Дзеці – гэта шчасце нашай жанчыны».
Самая галоўная і чаканая навацыя – правядзенне двух бясплатных спроб ЭКА замест адной. Справа ў тым, што, паводле даных статыстыкі, цяпер у Беларусі паспяхова завяршаюцца нараджэннем дзяцей каля 40 працэнтаў праведзеных працэдур ЭКА. І гэта дастаткова высокі паказчык сярод іншых краін свету. А іншыя 60 працэнтаў маглі ў далейшым разлічваць толькі на платныя спробы. З уступленнем у сілу новага ўказа сітуацыя зменіцца.
Больш за тое, скарыстацца дзвюма спробамі ЭКА змогуць не толькі замужнія жанчыны, але і тыя, хто не знаходзіцца ў шлюбе.
Праўда, прыйдзецца выканаць некалькі ўмоў. У іх ліку – узрост жанчыны, які не перавышае 40 гадоў, а таксама наяўнасць медыцынскіх паказанняў пры адсутнасці супрацьпаказанняў да правядзення ЭКА.
У выпадку, калі першая прадастаўленая бясплатна спроба ЭКА была паспяховай і цяжарнасць завяршылася нараджэннем дзіцяці, за жанчынай захоўваецца права на другую працэдуру ЭКА на бюджэтнай аснове да дасягнення ёю ўзросту 49 гадоў.
У частцы арганізацый, дзе выконваецца бясплатнае ЭКА, усё застаецца па-ранейшаму. Гэта будуць дзяржаўныя ўстановы аховы здароўя, пералік якіх вызначаецца Саветам Міністраў.
Важна адзначыць, што рэалізацыя прадугледжаных навацый не прывядзе да дадатковых расходаў з бюджэту. Гэты момант асобна абмяркоўваўся на дакладзе ў кіраўніка дзяржавы пры падрыхтоўцы ўказа. Аб’ём неабходнага фінансавання ацэньваецца прыкладна ў 6 млн. рублёў. Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што гэта якраз вырашальнае пытанне : – Гэта я жанчынам падару. Збяру гэтыя грошы і падару. Шэсць мільёнаў не можам знайсці для жанчыны, каб яе ашчаслівіць? Скажыце, колькі трэба грашовых сродкаў. Ізноў жа, не бюджэтных. Мы знойдзем гэтыя грошы».
ВІЗІТ У КНДР. ЧАСТКА ПЕРШАЯ: агульны вайб, “хімія” паміж лідэрамі і рашэнні па-за пратаколам
Першы ў гісторыі адносін афіцыйны візіт Прэзідэнта Беларусі ў Карэйскую Народна-Дэмакратычную Рэспубліку праходзіў 25 і 26 сакавіка. Ён быў арганізаваны на запрашэнне Старшыні Дзяржаўных спраў КНДР Кім Чэн Ына, які, дарэчы, не так даўно пераабраны на гэтую пасаду, з чым яго віншаваў беларускі лідэр.
Словам, перад візітам ішла звычайная дыпламатычная праца, якая ўключае напаўненне яго канкрэтнымі мерапрыемствамі, абмеркаванне тых ці іншых арганізацыйных аспектаў, абмен праектамі дакументаў і шматлікае іншае.
Цяпер, калі візіт ужо завершаны, можна з упэўненасцю сказаць, што тое, што адбылося, выйшла далёка за рамкі таго, што планавалася першапачаткова, і стала нечаканасцю, прымусіўшы па ходзе мяняць пратакол правядзення тых ці іншых мерапрыемстваў. А віной усяму – асабісты кантакт лідэраў дзвюх краін, якія адразу знайшлі агульную мову.
Трэба адзначыць, што першая сустрэча кіраўнікоў Беларусі і КНДР адбылася ў верасні 2025 года ў Пекіне, дзе яны прысутнічалі на парадзе ў ліку запрошаных замежных лідэраў. Тады Кім Чэн Ын запрасіў Аляксандра Лукашэнку наведаць ягоную краіну ў любы зручны час. Размова атрымалася кароткай, але пакінуў у абодвух добрае ўражанне. Гэта ўжо стварыла пазітыўныя перадумовы для прадаўжэння дыялога на вышэйшым узроўні. І пасля карэйскі бок паказаў, наколькі сардэчна, маштабна і з размахам тут умеюць прымаць… Не, не гасцей, а сапраўдных сяброў.
Каля трапа борта нумар 1, на якім прыбыў Прэзідэнт, была выбудавана рота ганаровай варты, а картэж суправаджаў ганаровы матацыклетны эскорт. Кіраўнік дзяржавы наведаў Кымсусанскі палац Сонца і ўшанаваў памяць кіраўнікоў КНДР Кім Ір Сена і Кім Чэн Іра.
Афіцыйная сустрэча Аляксандра Лукашэнкі і Кім Чэн Ына адбылася 25 сакавіка ў Пхеньяне ў прысутнасці некалькіх тысяч чалавек. Яна прайшла на галоўнай плошчы, якая носіць імя Кім Ір Сена – заснавальніка КНДР. Лідэры дзвюх краін вельмі цёпла прывіталі адзін аднаго. Выкананне гімнаў Беларусі і КНДР, рота ганаровай варты, конніца, залпы гармат, матацыклетны эскорт прэзідэнцкага картэжа і іншы цырыманіял – усё падкрэслівала асаблівы статус візіту.
Планавалася, што далей Прэзідэнт Беларусі накіруецца да манумента “Вызваленне”. Нечаканым стала рашэнне Кім Чэн Ына прайсці туды разам з беларускім лідэрам. Аляксандр Лукашэнка ўсклаў вянок да падножжа манумента, прысвечанага воінам Савецкай арміі, якія вызвалялі Карэю ў гады Другой сусветнай вайны. Акрамя таго, букет кветак быў ускладзены беларускім бокам да манумента па просьбе Прэзідэнта Расіі – у знак падзякі за дапамогу ў СВА.
На наступны дзень, 26 сакавіка, насуперак чаканням, зносіны кіраўнікоў дзвюх краін не абмежаваліся толькі афіцыйнымі перамовамі і прыёмам ад імя лідэра КНДР.
Аляксандр Лукашэнка разам з Кім Чэн Ынам наведаў прымеркаваны да візіту ўрачысты канцэрт, які, дарэчы, выклікаў захапленне ў тых, хто прыехаў з Беларусі. Карэйскія артысты выканалі як нацыянальныя творы, так і вядомыя беларускія песні, прычым на мове арыгінала. «Прэзідэнт сказаў, што некаторыя беларускія песні яны выканалі нават лепш, чым у нас выконваюць, – раскажа пазней кіраўнік МЗС Максім Рыжанкоў. – Яркі канцэрт, у якім адчувалася душа беларуса. Гэта ж трэба было знайсці вось гэтыя агульныя злучныя ніткі праз песні і кампазіцыі, якія паказалі, што мы наогул і па-жыцейску, і традыцыйна знутры глядзім на жыццё аднымі вачыма. У аснове – патрыятызм, любоў да радзімы, свету, апора на ўласныя сілы».
У аэрапорт кіраўніка беларускай дзяржавы Кім Чэн Ын праводзіў асабіста і заставаўся там да таго часу, пакуль прэзідэнцкі борт не падняўся ў паветра. На цырымоніі ў аэрапорце разам з членамі дэлегацый прысутнічалі некалькі соцень чалавек і аркестр.
Усе пералічаныя падрабязнасці важныя для таго, каб ацаніць атмасферу, у якой праходзіў візіт, і яго значэнне для абодвух бакоў. У пратакольным разуменні такія рэчы вельмі выключныя, асабліва калі ўлічыць, што гэта толькі другая асабістая сустрэча лідэраў за ўсю гісторыю адносін.
«Дух перамоваў самы шчыры, самы дружалюбны. Аснова гэтага – тая “хімія”, як кажуць, якая адразу ўзнікла паміж лідэрамі дзвюх краін, – даў сваю ацэнку па выніках візіту міністр замежных спраў Максім Рыжанкоў. – Разуменне адзін аднаго, агульную мову яны вельмі хутка знайшлі. Складалася нават уражанне, што адзін з лідэраў гаворыць пачатак фразы, а другі ўжо працягвае, не губляючы сэнс. Мы нават не чакалі, што візіт будзе насычаны вельмі сур’ёзным і глыбокім уцягваннем лідара КНДР ва ўсе этапы. Але яно так здарылася».
Прэс-сакратар Прэзідэнта Наталля Эйсмант, гаворачы аб выніках афіцыйнага візіту, падкрэсліла, што яны перасягнулі ўсе чаканні. Яна таксама паведаміла, што Аляксандр Лукашэнка запрасіў Кім Чэн Ына наведаць Беларусь.
ВІЗІТ У КНДР. ЧАСТКА ДРУГАЯ: канкрэтныя дамоўленасці і час, які давядзецца даганяць
Разуменне кантэксту і, кажучы сучаснай мовай, вайба візіту, дазваляе крыху па-іншаму зірнуць на заявы, падпісаныя дакументы, пастаўленыя задачы, ацаніць сур’ёзнасць канкрэтных дамоўленасцей. Бо, як стала відавочна, усе яны абапіраюцца на трывалы фундамент сяброўскіх адносін, глыбокага ўзаемаразумення лідэраў і народаў Беларусі і КНДР, падабенства гістарычнага шляху дзвюх краін, агульнасць каштоўнасцей і поглядаў па асноўных пытаннях міжнароднага парадку дня. Гэта надае значна большую вагу ўсім словам і ўпэўненасць, што за імі рушаць услед канкрэтныя дзеянні.
Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што сам па сабе візіт хоць і не вельмі працяглы, але вельмі важны, які адкрывае новую старонку ў супрацоўніцтве дзвюх краін.
Прэзідэнт лічыць, што за тры дзесяцігоддзі з моманту ўстанаўлення дыпламатычных адносін можна было б рушыць наперад і значна далей у супрацоўніцтве паміж Беларуссю і КНДР. Але гэтага не адбывалася ў тым ліку з віны беларускага боку. Зрэшты, зараз двухбаковае ўзаемадзеянне значна актывізавалася.
«Дружалюбныя адносіны нашых дзяржаваў, якія зарадзіліся яшчэ ў часы Савецкага Саюза, ніколі не перарываліся. Сёння ў выніку ўсебаковага паступальнага развіцця мы пераходзім на прынцыпова новы этап. З вялікім спазненнем, але тым не менш пераходзім на новы этап», – падкрэсліў кіраўнік дзяржавы на перамовах з лідэрам КНДР.
«Але так ужо склалася, што нам давядзецца даганяць той час, які мы ўпусцілі, — сказаў Аляксандр Лукашэнка падчас урачыстага прыёму. — І мы пройдзем вельмі хутка гэты хуткі перыяд часу дзякуючы таму, што нас звязваюць повязі сяброўства. Мы добра ведалі, а цяпер пераканаліся, што нашыя краіны аб’яднаныя агульным поглядам па асноўных пытаннях міжнароднага парадку дня».
Пункт гледжання, выказаны беларускім лідэрам, блізкі і Старшыні Дзяржаўных спраў КНДР. «Мы выказваем салідарнасць і поўную падтрымку ў адрас Беларусі, якая імкнецца праводзіць адпаведную сваёй рэальнасці самастойную палітыку, дасягнуць міру і развіцця, працягваючы пры гэтым развіццё адносін з традыцыйна дружалюбнымі краінамі, – падкрэсліў Кім Чэн Ын. – Мы выступаем супраць неправамернага ціску на Беларусь з боку Захаду і выказваем падтрымку і разуменне мерам кіраўніцтва Беларусі, накіраваным на сацыяльна-палітычную стабільнасць, эканамічнае развіццё».
Кім Чэн Ын падкрэсліў зацікаўленасць КНДР у далейшым развіцці і нарошчванні супрацоўніцтва з Беларуссю, у тым ліку ў кантэксце прынятага нядаўна ў краіне перспектыўнага плана сацыяльна-эканамічнага развіцця на наступныя пяць гадоў, у якім перад дыпламатычнай службай ставілася задача далей прасоўваць адносіны з незалежнымі, самастойнымі дзяржавамі, уключаючы Беларусь.
Адным з важных крокаў на шляху развіцця ўзаемадзеяння з’яўляецца дагавор аб дружбе і супрацоўніцтве паміж дзвюма краінамі, падпісаны лідэрамі дзяржаў у Пхеньяне.
Аляксандр Лукашэнка назваў дакумент фундаментальным , таму што там дакладна і адкрыта выкладзены мэты, прынцыпы ўзаемадзеяння дзвюх краін, вызначаны інстытуцыйныя рамкі будучых узаемавыгадных працэсаў.
«Новая міждзяржаўная дамова будзе прававым падмуркам, які ў далейшым гарантуе стабільнае развіццё двухбаковых адносін», – ахарактарызаваў дакумент Кім Чэн Ын.
Беларусь і КНДР таксама заключылі каля дзесятка пагадненняў і мемарандумаў па супрацоўніцтве ў канкрэтных сферах, уключаючы адукацыю , ахову здароўя , сельскую гаспадарку, культуру, фізкультуру і спорт, інфармацыйную сферу, узаемадзеянне па лініі БелГПП і МЗС.
Аляксандр Лукашэнка паставіў задачы адкрыць у КНДР беларускае пасольства і паскорыць работу над пагадненнем аб бязвізавых паездках грамадзян.
«І паглядзець, ужо абапіраючыся на падпісаную дамову аб сяброўстве і супрацоўніцтве, на ўвесь комплекс пытанняў, якія мы можам у найбліжэйшы час раскрыць. Дзе ў нас ёсць патэнцыял для садзейнічання адзін аднаму ў рэалізацыі мэт і задач развіцця нашых краін», – распавёў кіраўнік МЗС Беларусі па выніках візіту.
Ён таксама заявіў, што на перагаворах Аляксандра Лукашэнкі і Кім Чэн Ына адбыўся вельмі грунтоўны абмен думкамі па міжнародным парадку дня, уключаючы падзеі на Блізкім Усходзе, у Іране, тэматыку СВА, адносіны з найбуйнейшымі краінамі свету.
«Галоўная сутнасць нашых знешнепалітычных перамоваў – гэта абсалютна не жаданне сябраваць супраць кагосьці. Галоўная мэта – паслядоўна развіваць адносіны паміж двума дружалюбнымі народамі, кантакты паміж бізнесменамі, грамадзянамі дзвюх краін», – падкрэсліў Максім Рыжанкоў.
Цяпер, пасля прадуктыўных перамоў і дамоўленасцей на вышэйшым узроўні, уся справа за выканаўцамі і адказнымі за развіццё супрацоўніцтва па канкрэтных напрамках. “Адзінае, што застаецца, – не падвесці нашых лідэраў у рэалізацыі тых задач, якія яны нам паставілі”, – абагульніў кіраўнік МЗС Беларусі, і з ім цяжка не пагадзіцца.
Купіць білет онлайн